12 maja Europejski Dzień Walki z Czerniakiem.

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
9 maja 2018

Dzień ten stanowi okazję do edukacji społeczeństwa na temat czynników ryzyka, metod profilaktyki a także wczesnego rozpoznania i leczenia czerniaka, który jest przyczyną większości zgonów związanych z nowotworami złośliwymi skóry.
     Czerniak nowotwór złośliwy, który jest najbardziej niebezpiecznym nowotworem skóry. Wywodzi się z melanocytów – komórek pigmentowych wytwarzających barwnik zwany melaniną. Czerniaki najczęściej pojawiają się na skórze, ale występują także w obrębie błony śluzowej przewodu pokarmowego, nosa czy w gałce ocznej. Czerniak rozrasta się na powierzchni skóry i wrasta w jej głąb, może przeniknąć  do naczyń krwionośnych, a następnie w formie przerzutów, zaatakować  węzły chłonne  i odległe narządy człowieka. Czerniaka wyróżnia bardzo agresywny wzrost oraz wczesne i liczne przerzuty (niekiedy wystarczą 3 miesiące, aby czerniak zaatakował cały organizm).

     Usunięcie czerniaka gdy choroba nie jest jeszcze zaawansowana, tzn. zmiana jest miejscowa, pozwala na wyleczenie ponad 80% chorych. W kolejnych stadiach choroby, kiedy pojawiają się przerzuty, leczenie jest dużo trudniejsze. Stąd niezwykle ważne jest szybkie i prawidłowe rozpoznanie tego nowotworu. Istotne jest kontrolowanie znamion jak i całej skóry, ponieważ czerniak może rozwinąć się nie tylko w obrębie znamion skórnych,  ale także w miejscach, w których wcześniej nie było żadnych zmian.
 Czerniaka rocznie rozpoznaje się u około 3 tys. Polaków. Liczba zachorowań podwaja się co dekadę. Średni czas przeżycia od momentu diagnozy przerzutów wynosi 6-8 miesięcy.

Jak możemy uchronić się przed czerniakiem?

  • unikaj ekspozycji na słońce, szczególnie w godzinach 11.00-16.00, nie powinno się jednak całkowicie od słońca izolować. Promienie słoneczne są niezbędne do syntezy witaminy D. Najbardziej szkodliwa jest krótkotrwała ekspozycja na intensywne promienie słoneczne, a szczególnie niebezpieczne są poparzenia skóry;
  • jeżeli chcesz się opalać, pamiętaj o stosowaniu preparatów ochronnych na skórę, noszeniu kapeluszy, okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV i odpowiedniej odzieży;
  • unikaj korzystania z solarium;
  • raz w roku odwiedź dermatologa celem obejrzenia skóry;
  • samokontrola - raz na miesiąc powinno się obejrzeć swoją skórę pod kątem podejrzanych znamion - czy na naszym ciele nie pojawiły się nowe znamiona i czy stare zmieniły swój kształt lub ko

    W przypadku zaobserwowania niepokojących zmian należy zgłosić się do dermatologa bądź chirurga-onkologa.

Podczas samobadania należy kierować się zasadą ABCDE. Wg tej metody obserwowana na skórze zmiana jest „podejrzana” i  może być niebezpieczna, jeżeli:

  • „A” (od asymmetry) jest asymetryczna;
  • „B” (borders) ma poszarpane, nierówne granice;                                                                 
  • „C” (color)  jest różnobarwna, czarna, szara, czerwona i mleczna;
  • „D” (diameter) ma dużą średnicę, powyżej 5 mm;
  • „E” (evolution) gwałtownie się powiększa, zmienia kolor, uwypukla albo pojawiają się takie objawy jak krwawienie, świąd skóry.