PAŹDZIERNIK MIESIĄCEM PROFILAKTYKI RAKA PIERSI

  • Drukuj zawartość bieżącej strony
  • Zapisz tekst bieżącej strony do PDF
30 września 2019

Rola psychoonkologii w profilaktyce i leczeniu chorób nowotworowych.

Problematyka chorób nowotworowych niestety stanowi problem obejmujący znaczną część społeczeństwa. Z raportu opublikowanego przez WHO wynika, że w 2018 r. na raka zachorowało ponad 18 mln osób. Najczęściej występującymi nowotworami są rak piersi, rak płuc oraz rak jelita. W skali globalnej jeden na sześć przypadków śmierci spowodowany jest rakiem. Według prognoz liczba zachorowań na nowotwory w 2040 r. wzrośnie do 30 mln.

Psychoonkologia to nauka, która pojawiła się na styku psychologii i onkologii. Za jej twórczynię uważa się dr Jimmie Holland, kierującą Katedrą Psychiatrii i Nauk Behawioralnych Centrum Onkologicznego im. Sloan-Kettering w Nowym Jorku. W Polsce od 1992 roku działa Polskie Towarzystwo Psychoonkologiczne, którego podstawowymi celami są: prewencja i profilaktyka oraz towarzyszenie osobom chorym onkologicznie i ich bliskim w chorobie. Prekursorką psychoonkologii w Polsce jest prof. Krystyna de Walden-Gałuszko - prezes PTPO.

Niewątpliwie rola psychiki w postrzeganiu rzeczywistości ma olbrzymie znaczenie. Człowiek jest istotą złożoną, ciało i psychika są ze sobą nieodłącznie powiązane. Gdy pojawia się choroba olbrzymie znaczenie ma nastawienie. Rolą psychoonkologa jest zadbanie o to, żeby jak najłagodniej przejść przez chorobę. Pozostawanie przez dłuższy czas w stanie silnego stresu w znacznym stopniu utrudnia organizmowi proces leczenia i powrotu do zdrowia. Dlatego tak ważna jest redukcja stresu, przywracanie równowagi psychicznej i uaktywnianie wewnętrznych zasobów osób chorujących, tak aby poprzez wzmocnienie psychiki wspomóc proces zdrowienia.

W pracy psychoonkologa ważne są trzy obszary:

  • Profilaktyka chorób nowotworowych,
  • Wsparcie chorych i ich bliskich,
  • Edukacja personelu pracującego z osobami chorymi.

Przez profilaktykę rozumiemy szeroko pojętą edukację z zakresu tematyki onkologicznej. Jednym z jej elementów jest prowadzenie programów profilaktycznych. W PSSE w m. st. Warszawie prowadzone są trzy programy profilaktyczne skierowane do młodzieży szkół ponadpodstawowych:

  • „Zdrowe piersi są OK!” - profilaktyka raka piersi.
  • „Wybierz życie, pierwszy krok”- profilaktyka raka szyjki macicy.
  • „Znamię! Znam je?” - profilaktyka czerniaka.

Niewątpliwie ważne jest zachęcanie do poddawania się badaniom okresowym i przesiewowym. Działania te są ważne z punktu widzenia: zapobiegania nowym zachorowaniom, zmiany sposobu patrzenia na chorobę i zaprzestania traktowania jej jako tabu.

Kolejnym obszarem psychoonkologii jest wsparcie chorych i ich rodzin. Praca pacjenta z psychoonkologiem może mieć różną formę - mogą być to konsultacje:

  • Indywidualne,
  • Z udziałem rodziny,
  • Grupowe.

Wsparcie może oznaczać pomoc w odnalezieniu się w sytuacji choroby oraz w pracy nad minimalizacją jej negatywnych skutków.

Ważne jest też budowanie całego systemu wsparcia:

  • Wewnętrznego (m.in. poczucie wartości, optymizm, kreatywność, poczucie humoru),
  • Zewnętrznego (m.in. rodzina, bliscy, przyjaciele, współpracownicy).

Wsparcie może również oznaczać edukację dotyczącą konkretnych technik zmiany postaw i myśli, sposobów redukcji stresu oraz poprawy samopoczucia, takich jak: wizualizacje, relaksacja lub nauka oddychania.

Ważnym zadaniem psychoonkologii są działania edukacyjne skierowane do: lekarzy, pielęgniarek, personelu pomocniczego, którzy na co dzień pracują z pacjentami chorującymi nowotworowo i ich bliskimi . Jest to szczególna grupa osób, z którymi, chory nowotworowo ma stały i częsty kontakt. Stąd też niezwykle ważne jest, aby personel był właściwie wyedukowany i był w stanie wspierać pacjenta już od najwcześniejszego etapu leczenia, od samej diagnozy, która zazwyczaj jest silnie traumatycznym przeżyciem.

Psychoonkologia pełni znaczącą rolę i coraz więcej pacjentów decyduje się na skorzystanie z pomocy specjalisty z tej dziedziny nauki. Pacjenci trafiający do gabinetu psychoonkologa mają szansę na łatwiejsze i mniej bolesne - przynajmniej pod kątem psychicznym - przejście przez chorobę i powrót do zdrowia. To właśnie jest podstawowym i głównym celem współczesnej psychoonkologii.

 

Źródła:

https://zdrowie.pap.pl/wywiady/byc-zdrowym/jak-znany-onkolog-leczyl-sie-z-nowotworu-rozmowa-z-prof-jassemem

https://www.pssewawa.pl/p,80,programy

https://www.termedia.pl/Czy-mozna-swiadomym-stylem-zycia-zredukowac-indywidualne-ryzyko-zachorowania-na-raka-Fakty-i-mity-o-etiologii-chorob-nowotworowych,63,34926,1,0.html

http://www.sarcoma.pl/psychoonkologia/co-to-jest-psychoonkologia/